Klimaatpelgrimstocht

Klimaatpelgrimstocht dag #6 – 5 oktober: Voorthuizen – Amersfoort
Verslag en foto’s door Lydia van Maurik

Om 6:00 uur word ik wakker van een zacht getokkel. Johan is alle wekkers te vlug af geweest en zingt ons zachtjes de dag in. In de grote hal van camping ‘Het Beloofde Land’ komt de een na de ander tot leven. Wolfgang loopt langs met een handdoek onder zijn arm. ‘Zu früh!’ moppert hij, en beent naar het toiletgebouw.

Voorafgaand aan deze pelgrimage, wist ik niet helemaal wat ik moest verwachten. Zou een ochtendhumeur een optie zijn? Hoe brengt een pelgrim zijn avond door? Zwijgend in gebed of op de dansvloer? Zingen we hymnes tijdens het lopen of ook weleens ‘een potje met vet’? En hoe gaat iedereen om met zo’n lange intensieve periode ver van huis?

Om half 8 zijn alle spullen ingepakt en zitten we met alle pelgrims in de kerk in Voorthuizen, waar het ontbijt klaar staat. “Het is zo fijn dat je in Nederland al voor het bidden aan je koffie mag beginnen”, grinnikt Heinz, terwijl hij van zijn koffie slurpt. We maken onze lunch klaar. Een enkeling doet nog wat rek- en strekoefeningen.

Hoge nood

Zoals iedere morgen begint de reis met een viering, waarin we afscheid nemen van onze gastheren en -vrouwen en elkaar zegenen met een lied, een gebed.

Het is soms even schakelen. Het ene moment luister je naar de zegen van Franciscus, het volgende moment krijg je instructies over creatief zijn met ‘hoge nood’  (“mannen bosjes links, vrouwen bosjes rechts.”). Maar dat lijkt geen enkel probleem. Geest, ziel, lichaam, het grote en het kleine verhaal van het leven: het hoort bij elkaar.

Het is best interessant om heel gewichtig te filosoferen over allerlei diepe gedachten, maar als het niet raakt aan alle gebieden van ons leven, dan kan het nergens wortel schieten. We hebben haakjes nodig. Samenhang tussen wat we dagelijks voelen, zien en proeven en het grote verhaal. Jezus vertelde niet voor niks zoveel gelijkenissen. Dat wat in het kleine waar is, is dat vaak ook in het groot.

Extra zorg

Zoals onze voeten extra zorg nodig hebben na de vele kilometers, zo heeft onze ziel extra zorg nodig na een zware tijd. Zoals een boom zijn bladeren laat vallen, zodat hij de lange winter kan overleven, zo mogen wij dat wat ons teveel is laten vallen als er een zware tijd aankomt. Zoals een koe, nadat zij moeilijk verteerbaar gras heeft gegeten, gaat liggen om dat eens rustig te herkauwen, zo mogen wij dat wat moeilijk verteerbaar is ook nog eens een paar keer in alle rust goed overdenken.

We doen vaak maar al te graag alsof alles heel ingewikkeld is, maar eigenlijk moet je gewoon ergens beginnen. Samen. Zo is deze pelgrimstocht een hoopvol beeld van wat je samen kunt bereiken, als de neuzen dezelfde kant op staan. Inclusief chagrijn, knulligheid, pijn, euforie, gedoetjes, hoogte- en dieptepunten: we zetten gewoon steeds de ene voet voor de andere, dan komen we er vanzelf. 

Klimaatpelgrimsweetjes

Oudste pelgrim83
Jongste pelgrim2
Meeste dagen gelopen79 (Gustaaf)
Meeste kilometers1580 (Gustaaf)
Hoeveel blaren?98
Hoe vaak wild plassen?2x per dag x 30 pelgrims x …. dagen….: heel vaak!
Hoe vaak wakker gelegen door snurkende medepelgrims?Elke nacht!

Dag #7 (6-10): Klimaatgerechtigheid als het planten van een zaadje

Klimaatpelgrimstocht dag #7 – 6 oktober: Amersfoort
Verslag: Dick Vos, Mijke van Leersum en Christine Moraal. Foto’s: Dick Vos

Vandaag wordt geen etappe gelopen. Tijdens een dag in Amersfoort ontmoeten de pelgrims inwoners van die plaats, bezoeken ze per fiets een paar interessante plekken en spreken ze met een wethouder. De dag wordt afgesloten met een Taizé-viering.

Vanwege hoosbuien noteert  Nederland de drukste ochtendspits sinds tijden. Gelukkig vindt het ochtendprogramma op deze ‘tussendag’ plaats in hetzelfde kerkgebouw waar de pelgrims ook overnacht hebben. Ze zijn te gast bij de Oecumenische Geloofsgemeenschap het Brandpunt, een groene kerk.

In kleine groepjes, samengesteld uit een paar pelgrims en een paar ‘locals’, wordt vooral gesproken over ieders betrokkenheid bij het klimaat. Monique uit Amersfoort maakt zich kwaad over wat ze ziet gebeuren. “Bij corona staan we als één man op om de mensheid te redden, om het milieu bekommeren we ons niet.” Dat wordt herkend. Tegelijk is in balans komen met de aarde een zaak van lange adem. Klein beginnen en vooral aanhouden – dat is de weg naar klimaatgerechtigheid. Het beeld van het planten van een zaadje komt op.

Ons consumptiegedrag is een punt van aandacht. “We kunnen niet langer doorgaan zoals we gewend zijn. De tegoeden van de aarde zijn op – de aarde is bankroet”, geeft pelgrim Wolfgang aan. We kunnen niet langer ongestraft aan de aarde ontnemen wat onze hebzucht ons ingeeft.

Kan een overstap naar waterstof het gebruik van fossiele brandstoffen stoppen? Volgens Wolfgang zit de oplossing in de opvang van de energie van ‘die enorme kernreactor aan de hemel’. Pelgrim Friedhelm legt uit dat de techniek daarvoor voor handen is. De Sahara is er de perfecte plek voor, het ontbreekt alleen aan internationale samenwerking.

Hennie, dagcoördinator van het Brandpunt, is tevreden. “Heel bijzonder dat je met mensen die je helemaal niet kent zo snel zo diep in gesprek kunt raken – emotionerend.”

De Pelgrimspoort

Voor het middagprogramma hebben leden van het Brandpunt hun fietsen ter beschikking gesteld. Vandaag even iets anders dan de benenwagen en lekker Nederlands. Gezamenlijk gaan de pelgrims naar de Onze-Lieve-Vrouwetoren in het centrum van Amersfoort. Vanouds is dat een plek die veel pelgrims trok, omdat mensen er wonderbaarlijk van hun kwalen genazen. Op de moderne deuren van de toren, de pelgrimspoort, is Maria afgebeeld als verpleegster. Mensen kwamen met pijn en vertrokken blij en opgelucht. Maria is hier tegelijk Moeder van smarten en Moeder van vreugde.

Een plek om tot rust te komen

In de Frans en Hilde Hof van de Sint Franciscus Xaveriuskerk, hartje Amersfoort, staan planten en bloemen die geïnspireerd zijn door de vier elementen. Witte bloemen voor lucht, blauwe voor water, geel en oranje voor aarde en rood voor vuur. De tuin is geïnspireerd door Franciscus van Assisi en Hildegard von Bingen. Beide leefden in harmonie met de natuur. Middenin de stad is hier een plekje gecreëerd waar je tot rust kunt komen.

De pelgrims worden uitgenodigd om mee te doen aan een kleine interpretatieve dans rondom het labyrint. Bijzonder is dat het gedurende het verblijf in de tuin echt stralend weer is – de wolken lijken om de tuin heen te drijven. Direct na vertrek begint het te plenzen.

Klimaatgerechtigheid mag wat kosten

“Groene kerk bén je niet, dat is altijd in wording”, zegt Johan van de Inham, de protestantse gemeente Hoogland / Amersfoort Noord. De kerk heeft een moestuin waarvan de oogst ten goede komt aan de Voedselbank. Er staan bankjes bij de kerk voor ontmoeting met de buurt, regenwater wordt gescheiden gehouden van afvalwater en er liggen zonnepanelen op het dak. Maar eigenlijk wil de kerk nog veel meer. En niet zozeer om geld te besparen. Duurzaamheid en klimaatgerechtigheid mogen best iets kosten.

Dominee Martin Snaterse geeft inzicht in de christelijke motivatie van de kerk. “Hoop vormt het hart van wat we geloven. Van daaruit nemen we onze verantwoordelijkheid en stellen we een voorbeeld – in alle nederigheid.”

Streef naar inclusiviteit

Aan het einde van de middag, terug in het Brandpunt, volgt een ontmoeting met Kees van Eijk, plaatselijk wethouder namens Groen Links. Hij drukt de pelgrims op het hart in Glasgow te vragen om vormen van energietransitie die voor iedereen bereikbaar zijn. Ook voor mensen met een smalle beurs, die vaak in slechter geïsoleerde huizen wonen en voor wie investeren in isolatie en duurzame materialen vaak niet mogelijk is. Het vergroot de tweedeling in de samenleving, terwijl Amersfoort juist streeft naar inclusiviteit.

Wat doet Amersfoort nu concreet voor het milieu, vragen de pelgrims. De ene viel het op dat Amersfoort behoorlijk dichtgeplaveid is. Regenwater komt zo in het riool in plaats van in de grond, en steen houdt veel warmte vast. Een ander heeft gezien dat de groenstroken in de stad eigenlijk te smal zijn voor bijen en andere insecten. Gedetailleerde antwoorden komt er niet op detailvragen. Uiteraard zijn er veel punten die aandacht behoeven in de stad en die zijn allemaal kostbaar.

Een zaak van het hart

Tijdens de Taizé-dienst aan het begin van de avond worden de motieven om in actie te komen voor het klimaat uit de ochtendsessie voorgelezen. Het is een Herzenssache, iets dat van binnenuit, vanuit het hart komt. En uiteraard wil je je kleinkinderen kunnen vertellen wat jíj gedaan hebt.

Fijn om samen met onze gastvrouwen en gastheren te zingen en te bidden.

Klimaatpelgrimstocht dag #8 – 7 oktober: Amersfoort – Zeist
Verslag en foto’s door Myriam Braakhuis

Met zo’n negentig pelgrims verzamelden we vanochtend in het Brandpunt in Amersfoort. De eerste keer dat er zoveel dagpelgrims meelopen, geweldig! Eén van de Zweedse pelgrims, Silvia, opent de dag door te vertellen over een armband met zeven grote kralen, die haar steeds herinneren aan kernwoorden in haar leven. Kernwoorden, die haar ook sterken op haar weg als pelgrim: vrijheid, eenvoud, stilte, lichtheid, vertragen, spiritualiteit en delen.

We worden uitgenodigd om deze dag na te denken over wat delen voor ons betekent. We delen deze aarde met alle levende wezens. Wat betekent ‘delen’ in ons leven?

“We zijn allemaal broeders en zusters op deze aarde”, zegt Robin tijdens het wandelen. “Het doet me pijn als ik me besef hoe slecht wij als mensen met andere levende wezens omgaan.” Dat is waarom hij meeloopt, om bij te dragen aan bewustwording dat alles met elkaar verbonden is; dat wij niet los staan van alles wat leeft. Daar voegt hij aan toe: “Overal waar wij ontvangen worden, zie ik dat mensen er blij van worden. We brengen hoop, positieve energie: de mogelijkheid van beweging en verandering.” Dat is wat wij als pelgrims te delen hebben.

– Coördinator Hennie Sohl vertelt over de ontvangst van de klimaatpelgrims: Video

– Lydia van Maurik als klimaatpelgrim te gast in Amersfoort: Video

– Johan van Werven als klimaatpelgrim te gast in Amersfoort: Video

Totale Playlist: Video